Fundacja Bęc Zmiana

 

Fundacja Bęc Zmiana ma dziwną nazwę. To cytat z „Glorii” w wykonaniu Pidżamy Porno – jest w tym okrzyku energia, ruch, napięcie zapowiadające coś niespodziewanego. Tak jak niespodziewanie bogaty okazał się dorobek twórców młodego pokolenia: architektów, designerów i artystów odkrywanych przez Bęca już od siedmiu lat.

 

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana przetarła ścieżki nowego sposobu myślenia o kulturze, sztuce, architekturze, designie w Polsce. Jej celem od samego początku było wspieranie młodej polskiej sztuki. Chodziło o wyprowadzenie jej z murów galerii i instytucji „na ulicę” i dotarcie z nią do zwykłego odbiorcy za pomocą niekonwencjonalnych często sposobów promocji. Bęc od początku swoich działań zwracał uwagę na to, że w Polsce powinna się pojawić refleksja na temat przestrzeni publicznej, której brak ujawnia się, gdy odwiedzamy dobrze zaprojektowane miasta zachodnie. Bęc pokazuje, że nowa sztuka istnieje, czyni widocznymi artystów, którymi nie interesują się mainstreamowe media, zajmujące się raczej konsumpcją wydarzeń, a nie ich wydobywaniem.

 

 
„Pozytywny chaos” to precyzyjne określenie trybu pracy Fundacji Bęc Zmiana, która jednak potrafi się znakomicie zorganizować, o czym świadczą jej kolejne projekty i ich sukcesy. Bęc nie jest konwencjonalnym miejscem pracy, co było celem jego założycielki. Jak sama mówi – „Bardzo źle się czuję w sytuacji „pracy”, kiedy nie mam emocjonalnego stosunku do tego, czym się zajmuję. Praca powinna być pasją, przygodą. Jeśli tego nie ma, lepiej się nie angażować”.

 

W ich małym biurze jest tylko jedno biurko. Nieduże. Zdarza się, że stoi na nim czasem nawet 5 komputerów Mac, w dwóch rzędach.
– „Znajomi żartują, że moglibyśmy sobie tu założyć punkt dystrybucji maków” – śmieje się Bogna Świątkowska, szefowa Fundacji. – „No fakt. Trochę tego tu mamy”.

 

 

 

 

Jeszcze do niedawna korzystanie z Maków przez organizacje pozarządowe nie było częste. Teraz jednak coraz więcej z nich dostrzega, jak wiele udogodnień niesie ze sobą technologia Apple. Poza tym pojawiło się wiele możliwości dofinansowania zakupu sprzętu z funduszy unijnych przeznaczonych dla organizacji pozarządowych.

 

„W tej chwili nie wyobrażam już sobie pracy na pecetach. Pracujemy w zbyt oszałamiającym tempie, żeby często zawieszający się system mógł nam w niej przeszkodzić.” – mówi Bogna – „Niestandardowe projekty jakie realizujemy wymagają najlepszych narzędzi i tutaj komputery Apple sprawdzają się doskonale.”

 

Przykładem takiego projektu jest magazyn „notes.na.6.tygodni”, który Bęc Zmiana wydaje od 2003 r., przedstawiający najnowszą polską kulturę, sztukę, design i architekturę. Nn6t dostępny jest w 100 wybranych galeriach i kawiarniach ponad 20 miast Polski.

 

Wszystko, począwszy od cyklu ukazywania się, jest w Notesie niestandardowe. Notes jest na 6 tygodni, bo nie na miesiąc – po pierwsze, jest zbyt wiele pracy na co dzień z prowadzeniem fundacji i nowymi projektami, by utrzymywać rygor miesięczny. Miejsca i czasu na rutynę brak także w opracowaniu graficznym notesu, który nigdy nie wygląda tak samo, poza zestandaryzowaną częścią informującą na bieżąco o wydarzeniach. Notes oddaje za każdym razem głos innym artystom, którzy wpływają także na jego wygląd.
– „Chcemy, żeby wygląd naszych publikacji był piękny i dynamiczny, podobnie jak tematy, którymi się zajmujemy. Nie może być tak, ze promujemy najnowocześniejszy design czy twórcze przyszłościowe myślenie o świecie, który nas otacza, a opowiadamy o tym za pomocą archaicznego języka: czy dotyczy to treści, które zamieszczamy, czy grafiki, w której ta treść występuje.” – mówi Bogna.

 

„Notes.na.6.tygodni” jest zdobywcą nagród w Międzynarodowym Konkursie Projektowania Prasowego Chimera: najlepszy nowy magazyn na rynku 2003, Złota Chimera 2007 w kategorii Magazyn, Srebrna Chimera 2007 w kategorii Spis Treści oraz Brązowa Chimera 2007 w kategorii Typografia. Otrzymał wyróżnienie w europejskim konkursie projektowania graficznego EDAwards 2008. Magazyn jest dystrybuowany na terenie całego kraju poprzez sieć instytucji kultury, galerii, uczelni, księgarni, klubów i kawiarni.

 

„Dla grafika, który przygotowuje publikacje, lista zalet Maka jest ogromna” – mówi Marcin Drążkiewicz, odpowiedzialny za druki Fundacji Bęc Zmiana. - „Mac świetnie współpracuje z plikami pdf, które są podstawą wszelkich publikacji i codziennością w naszej pracy. Bez problemów otwiera pliki postscript i współpracuje z fontami opentype. W przypadku składania Notesu, co bywa czasami dość żmudnym procesem, jest to niezbędne. Praca systemu jest stabilna, nawet jeśli zawiesi się jeden program, tak więc nie ryzykuje się utraty efektów pracy, co w Bęcu, gdzie na raz załatwia się milion spraw, jest szczególnie ważne. No i w końcu do Maka nie trzeba dokupywać mnóstwa programów antywirusowych, antyspamowych etc. W skrócie, nie mamy w Bęcu czasu na humory windowsów i konieczność restartowania komputera co chwila. To by nas sparaliżowało.”

Bęcowi chodzi o to, by za pomocą estetyki wpłynąć na jakość życia, pokazać, że możliwe jest inne, świadome podejście do tego, co nas otacza. „Nie zajmujemy się interpretacją. Zajmujemy się tunelowaniem”– mówi jeden z pierwszych manifestów Fundacji. Oznacza to raczej wyznaczanie kierunków, informowanie, niż publicystykę na temat sztuki. Dlatego notes zapełniają przede wszystkim wywiady z twórcami, którzy sami przedstawiają wizje swojej działalności.

Do listy wydawanych przez Fundację publikacji dołączył w tym roku eksperymentalny kwartalnik humanistyczny „Format P”. Wcześniej znalazły się na niej m.in.: album ze zdjęciami warszawskich podwórek Maurycego Gomulickiego W-WA i napisany przez Krzysztofa Masiewicza i Piotra Bazylko Przewodnik kolekcjonera sztuki najnowszej, pionierska publikacja w dziedzinie kolekcjonowania sztuki.

 

Bęc działa z coraz większym rozmachem: w tej chwili współpracuje z ogromną ilością najprzeróżniejszych instytucji, wrósł w pejzaż sztuki i kultury niezależnej w Polsce, stał się cenioną marką, ma plany i, co najważniejsze, możliwości realizowania coraz większej ilości produkcji. Strona internetowa pęka w szwach od informacji o wydarzeniach. Widać, jak zmieniła się sytuacja niezależnej kultury w Polsce.
- „Kiedyś stronę Bęca z informacjami o tym co ciekawego z kręgów kultury najnowszej dzieje się w kraju, można było uzupełniać raz na tydzień. Teraz jest raczej problem z wyborem wydarzeń”– mówi Świątkowska. – To świetnie. Ostatnio o wiele więcej ciekawych propozycji jest dziełem organizacji pozarządowych zajmujących się kulturą i sztuką, działających poza dużymi instytucjami niewielkich galerii, pasjonackich stowarzyszeń.

 

Najnowsze działania Fundacji skierowane są m.in. do działaczy ze środowisk animatorów kultury. Powołany w tym roku Wolny Uniwersytet Warszawy ma za zadanie podnosić poziom wiedzy i kwalifikacji działających w sferze kultury organizacji pozarządowych – będą wykłady, dyskusje, wspólne lektury, analizy tekstów. Wszystkie odbywają się pod wspólnym tytułem „Kultura nie dla zysku” i prezentować będą alternatywne sposoby organizowania i przedstawiania kultury.
W tym roku Fundacja przygotowuje także cykl prezentacji procesów projektowych, efektów współpracy artystów z naukowcami oraz realizacje w ramach Festiwalu Sztuki nad Wisłą - Przemiany.

 

O Fundacji

Fundacja Bęc Zmiana powstała w 2002 roku, jest organizacją o charakterze non for profit, wspierającą działania artystyczne i kulturalne. Zajmuje się realizacją projektów twórców młodego pokolenia (profesjonalnych i amatorów), promocją nowych talentów, inicjowaniem wydarzeń kulturalnych, angażujących szerokie kręgi odbiorców. Fundacja realizuje swoje cele m.in. poprzez przeprowadzanie projektów artystycznych (m.in. Nowy Dizajn Miejski 2004-2007, Synchronicity 2008, cykl imprez Finisaż Stadionu X-lecia 2008), organizowanie konkursów (np. Konkurs na nowoczesną pamiątkę z Warszawy – we współpracy z Biurem promocji Warszawy i Wydziałem Wzornictwa Przemysłowego ASP w Warszawie, Konkurs na Ścieżkę Kapuścińskiego 2008 – na rzecz Urzędu Dzielnicy Ochota). Bęc Zmiana ma charakter non profit, co znaczy, że przeznacza wszystkie pozyskane środki na działalność, na którą składają się m.in. produkcje i projekty w przestrzeni miejskiej. Jedną z pierwszych rozpoznawalnych akcji było umieszczenie latem 2004 na Powiślu niedaleko biblioteki uniwersyteckiej wyrzeźbionych różowych jeleni projektu dwóch ówczesnych studentek ASP - Luizy Marklowskiej i Hanny Kokczyńskiej. Kolejnymi akcjami w przestrzeni Warszawy były ławeczki w kształcie kamieni na Polach Mokotowskich czy ławka pętelka, która stanęła w Parku Świętokrzyskim obok Pałacu Kultury i Nauki.

 

Fundacja Bęc Zmiana działa aktywnie na polu wydawniczym, jej sztandarowym wydawnictwem jest bezpłatny magazyn „Notes na 6 tygodni” prezentujący najnowszą kulturę polską. Główna część pisma zawiera bogato ilustrowany zestaw informacji o najciekawszych aktualnych wydarzeniach kulturalnych w całym kraju, uwzględniający w dużej mierze projekty odbywające się poza głównymi centrami. www.funbec.eu.